Κυριακή, 17 Απριλίου 2011

Ενημέρωση και Ψυχαγωγία προσβάσιμη σε όλους- Ο δρόμος του Φεγγαριού στο Ίδρυμα Ευγενίδου


Ενημέρωση και Εκπαίδευση Προσβάσιμη σε όλους: Το παράδειγμα των ακουστικών βιβλίων»

Σε μια εκδήλωση όπου και οι πληροφορίες ήταν σε διάφορες μορφές και προσβάσιμες σε όλους.

Η νέες τεχνολογίες εισάγουν νέες δυνατότητες στην μορφή της ενημέρωσης, της εκπαίδευσης, της ψυχαγωγίας.

Κάποιες από αυτές όπως η ακουστική ανάγνωση εφημερίδων και ιστοσελίδων μέσω μιας απλής αστικής τηλεφωνικής κλήσης, ο σχεδιασμός ηχητικών βιβλίων χρηστικών και ευχάριστων στο σύνολο των πολιτών αλλά και η δυνατότητα παρακολούθησης μιας δημόσιας εκδήλωσης, από πολίτες με διαφορετικές αισθητηριακές αντιλήψεις, παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση με θέμα «Ενημέρωση και Εκπαίδευση Προσβάσιμη σε όλους: Το παράδειγμα των ακουστικών βιβλίων» που διοργάνωσε η ΠΟΕΣΥ και την φιλοξένησε το Ίδρυμα Ευγενίδου.

Το σκεπτικό για τη δομή του προγράμματος προέκυψε από το «Δημοσιογραφικό Εργαστήρι: Ψηφιακή εποχή και πρόσβαση στα ΜΜΕ από το σύνολο των πολιτών»

                                    

Όπου εργαζόμενοι στα ΜΜΕ ήρθαν σε επαφή όχι μόνο με τις τεχνολογίες αλλά και με τους τρόπους που πρέπει πλέον να διαμορφώνουν την ύλη τους στα νέα μέσα για να είναι εύχρηστη σε όλους τους αναγνώστες, ακροατές και θεατές.

Κατά τη διάρκεια της βραδιάς που παρουσιάστηκαν και εφαρμόστηκαν πιλοτικά και πρακτικά πολλά από τα αποτελέσματα του σεμιναρίου. Όπως η διαδικασία σχεδιασμού του πρώτου λογοτεχνικού ακουστικού βιβλίου σύμφωνα με την πλατφόρμα Design for all στην Ελλάδα «Ο Δρόμος του Φεγγαριού» του Όμηρου Αβραμίδη.

Επίσης τα δελτία τύπου, το πληροφοριακό υλικό ήταν διαθέσιμα σε ηχητική, έντυπη μορφή και σε γραφή Braille. Καθ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης που είχε στην αρχή ενημερωτικό και στη συνέχεια καλλιτεχνικό χαρακτήρα υπήρχε διερμηνεία στη νοηματική γλώσσα από τη Σοφία Ρομπόλη
                                    
Η βραδιά ξεκίνησε με την Performer Ιωάννα Μύρκα που με τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών και μιας διαδραστικής οπτικοακουστικής ψηφιακής εγκατάστασης παρουσίασε το έργο ‘ΔΕΗΣΗ’ του Εικαστικού και καθηγητή Κωνσταντίνου Τηλιγάδη ενώ η Ιστορικός Τέχνης Άννα Χατζηγιαννάκη έδινε παράλληλα τις πληροφορίες για τη δράση, όπως ακριβώς και στην έναρξη του Δημοσιογραφικού εργαστηρίου όπου η ίδια ομάδα καλλιτεχνών είχε παρουσιάσει το έργο: Νους ορά. Νους ακούει.
Οι παρευρισκόμενοι με τη χρήση ακουστικών της αίθουσας μπορούσαν να ακούσουν όλες τις πληροφορίες καθώς και μια ηχητική απόδοση των εικόνων και των οπτικών πληροφοριών της έκδοσης του ακουστικού βιβλίου ως ένα πιλοτικό δείγμα καλής πρακτικής της οικουμενικής σχεδίασης.

Κοινός τόπος των ομιλητών ήταν να γίνει συνείδηση ότι δεν απλώς θέμα ανάγκης αλλά δημοκρατίας η εκπαίδευση και η πληροφόρηση να αποτελεί αγαθό για όλους τους πολίτες.
                                             
Ο Πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ- Σταμάτης Νικολόπουλος αναφέρθηκε στην επιτακτική ανάγκη πολύπλευρης επιμόρφωσης των δημοσιογράφων στα Νέα Μέσα καθώς τώρα διερευνούμε ζητήματα όπως:

Πως θα γράφουμε τις ειδήσεις μας ώστε να ακούγονται- σωστά -από έναν αναγνώστη οθόνης ή έναν τηλεαναγνώστη. Με ποιόν τρόπο θα περιγράφουμε στο ραδιόφωνο ή την τηλεόραση ένα ζωντανό γεγονός με πληροφορίες για το σύνολο των πολιτών και όχι μόνο την πλειοψηφία.

Ο Αναπληρωτής Καθηγητής τμήματος Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Υπεύθυνος Μονάδας Προσβασιμότητας Φοιτητών με Αναπηρία Γιώργος Κουρουπέτρογλου παρουσίασε τους τρόπους ψηφιοποίησης και μετατροπής των έντυπων βιβλίων σε ακουστική μορφή. Εξηγώντας τις δυνατότητες που δίνουν πλέον οι τεχνολογίες στην εκπαίδευση και την ενημέρωση που εάν χρησιμοποιηθούν σωστά μπορούν να μειώσουν το κόστος ψηφιοποίησης.

                                             
Για το νομοθετικό Πλαίσιο, τα πνευματικά δικαιώματα, την ανάγκη οικουμενικού σχεδιασμού στα ηχο-βιβλία- έτσι ώστε οι τίτλοι να απευθύνονται σε όλους χωρίς αποκλεισμούς αλλά και το ερώτημα τι πραγματικά γίνεται με τις δημόσιες και ιδιωτικές βιβλιοθήκες έθεσε η Πελαγία Ι. Παπανικολάου, Δικηγόρος, Υποψήφια Διδάκτωρ Εγκληματολογίας Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. Πάρεδρος Μέλος της Επιτροπής Προσβασιμότητας του Πανεπιστημίου Αθηνών ως εκπρόσωπος των Φοιτητών/τριών με Προβλήματα Όρασης

                                               
Ο Θανάσης Ηλίας, Πρόεδρος Συλλόγου Τεχνολογικής Ανάπτυξης Τυφλών

Μίλησε για την πρώτη φωνητική πύλη του Σωματείου και περιέγραψε την τεχνολογική δυνατότητα τηλεανάγνωσης ιστοσελίδων και εφημερίδων που σύντομα θα είναι έτοιμη να λειτουργήσει με ένα απλό αστικό τηλεφώνημα από όλους τους όλους πολίτες. Παρουσίασε σχετικό ηχητικό παράδειγμα όπου τεχνητές φωνές διάβαζαν τα διεθνή, ημερήσιας εφημερίδας με δυνατότητα επιλογής από το χρήστη να αλλάξει κατηγορία και σελίδα ειδήσεων. (ακολουθείστε το λινκ να ακούσετε το δείγμα)
Καθώς και τη συμβολική σημασία να υπάρχουν πληροφορίες για το ακουστικό βιβλίο του Όμηρου Αβραμίδη σε ηχητική μορφή στον πολυμορφικό κόμβο www.blind.gr.
                                                     
Η Νατάσα Μποζίνη, Δημοσιογράφος, Μέλος του Δ.Σ και της επιτροπής Νέων Τεχνολογιών της ΠΟΕΣΥ υπεύθυνη για την ύλη του Δημοσιογραφικού Σεμιναρίου και τον σχεδιασμό (DFA) στο Audiobook «Ο Δρόμος του Φεγγαριού



Συντόνισε τη βραδιά και παρουσίασε τις βασικές αρχές του σκεπτικού «Σχεδιάζοντας για όλους», τους λόγους και τους τρόπους που οι εργαζόμενοι στα ΜΜΕ πρέπει να ασχοληθούν με αυτές τις νέες δυνατότητες, όπως συμβαίνει σε πολλές χώρες του εξωτερικού.

                                               
Στην εκδήλωση παρευρέθηκε και ο συγγραφέας Όμηρος Αβραμίδης όπου μεταξύ άλλων είπε:

« Θα φύγουμε από το Ίδρυμα Ευγενίδου πραγματικά εντυπωσιασμένοι αλλά και επιφορτισμένοι ως πολίτες, με ένα χρέος.

Να συμβάλλουμε ο καθένας με τον τρόπο του, στην προσπάθεια να εμπλουτισθούν οι βιβλιοθήκες με τίτλους σε ψηφιακή μορφή, να γίνονται εκδηλώσεις σαν την αποψινή με διερμηνεία στη νοηματική, ενημερωτικό υλικό σε όλες τις απαιτούμενες μορφές και ότι άλλο θα καταγραφεί ότι χρειάζεται ,ώστε σε μια αίθουσα όλοι οι παρευρισκόμενοι να λαμβάνουμε τις ίδιες πληροφορίες.»

http://www.youtube.com/watch?v=O_0XRIEL3iI


Σηματοδοτώντας την έναρξη του καλλιτεχνικού μέρους της βραδιάς ο σκηνοθέτης και στιχουργός του Ομότιτλου τραγουδιού «Ο Δρόμος του Φεγγαριού» σε μουσική Μιχάλη Αβραμίδη και ερμηνεία της Φωτεινής Δάρρα, Γιώργος Κορδέλλας


Έκανε μια μικρή ιστορική αναδρομή στα πρώτα ηχογραφημένα αναγνώσματα, στις διαφορές καλλιτεχνικές διαφορές που παρουσιάζουν, στην σύνθετη παραγωγή του Δρόμου του Φεγγαριού, σχολίασε την ανάγκη να βρεθούν τρόποι να στηριχθεί το είδος ως στοιχείο πολιτισμού και κατέληξε:
«Όμως, σκέφτομαι, μια συμπαραγωγή των εκδοτικών οίκων με την κρατική ραδιοφωνία, θα μπορούσε να κάνει εφικτή την παραγωγή τέτοιων audio book, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν και σειρά ραδιοφωνικών εκπομπών, όπου θα ακούγονται τα ηχογραφημένα βιβλία σε συνέχειες»

http://www.youtube.com/watch?v=OXufp0mfFow


Ο ηθοποιός Κρατερός Κατσούλης που στη συνέχεια διάβασε αποσπάσματα του βιβλίου ζήτησε να παρέμβει τονίζοντας:

«Κλήθηκα να ΄΄χρωματίσω΄΄ το μυθιστόρημα με τη φωνή μου, όπως συνήθως ζητείται από έναν ηθοποιό. Μετά όμως από όσα άκουσα νιώθω την ανάγκη, να σας κλέψω χρόνο και να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ που είχα την ευκαιρία να μάθω όλες αυτές τις πληροφορίες που πλέον θα είναι κτήμα μου και θα αλλάξουν το σκεπτικό μου στη ζωή και τη δουλειά μου.

Θα έπρεπε να είναι αυτονόητη και να στηρίζεται με κάθε τρόπο η πρόσβαση στην πληροφορία και την ψυχαγωγία για όλους τους πολίτες. Η αρχή είναι να το καταλάβουμε. Απόψε αυτό μου συνέβει»

Ακολούθησε η προβολή οπτικοακουστικών αποσπασμάτων από τον Δρόμο του Φεγγαριού ενώ για την επένδυση με εικόνα του ομότιτλου τραγουδιού χρησιμοποιήθηκαν πίνακες που παραχώρησε ευγενικά ο σημαντικός Έλληνας ζωγράφος και γλύπτης Δημήτρης Μανίνης

Η σημαντικότερη στιγμή της βραδιάς ήταν η συζήτηση που ακολούθησε, οι παρατηρήσεις και οι προτάσεις των συμμετεχόντων που αφιέρωσαν τρεις και πλέον ώρες σε αυτήν την πιλοτική- από άποψη επικοινωνίας- εκδήλωση.
Ακολουθούν οι ομιλίες των παρευρισκομένων

Σταμάτης Νικολόπουλος Πρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών

Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι. Καταρχήν ευχαριστούμε θερμά το ίδρυμα Ευγενίδου για την φιλοξενία του αλλά και όσους συμμετείχαν στο Σεμινάριο της ΠΟΕΣΥ για τις νέες τεχνολογίες και σήμερα είναι εδώ για να εφαρμόσουν πολλές από τις πρακτικές, στην δημοσιογραφική κάλυψη της παρούσας εκδήλωσης.

Οι νέες τεχνολογίες έχουν ανατρέψει τα δεδομένα και στον δικό μας χώρο της ενημέρωσης.
Καθημερινά παρουσιάζονται καινοτόμα προϊόντα, τα οποία διαμορφώνουν το προφίλ του νέου αναγνώστη και ακροατή.

Η σχέση τηλεθεατή, αναγνώστη, ακροατή, με το Μέσο Ενημέρωσης και την δημοσιογραφική ύλη έχει μεταλλαχθεί από παθητική και γραμμική, σε διαδραστική και διαρκή, μέσω του διαδικτύου, των φορητών συσκευών και του συνόλου των νέων μέσων.

Ο χρήστης έχει πρόσβαση σε όλα τα μέσα ενημέρωσης και ψυχαγωγίας, όλο το 24ωρο όπου και εάν βρίσκεται και με δυνατότητα να παρεμβαίνει, σχολιάζοντας και διαμορφώνοντας ενεργά το περιεχόμενο.

Μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι του κόσμου ετοιμάζουν ψηφιακά περίπτερα: Βλέπεις Διαλέγεις Διαβάζεις.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί την «κινητή» τηλεόραση που θα προβάλλεται σε ασύρματες συσκευές.

Οι νέες τηλεοράσεις ενσωματώνουν στοιχειώδεις υπολογιστές που έχουν δυνατότητα πλήρους πρόσβασης στο διαδίκτυο

Η διαδικτυακή δημοσιογραφία διεκδικεί και βραβείο Pulitzer

Πολίτες που χρησιμοποιούν διαφορετικές αισθητηριακές αντιλήψεις από την πλειοψηφία του κοινού αποκτούν πρόσβαση στην πληροφορία και τη διασκέδαση με ίσους όρους.

Η Ε.Ε. εκπονεί συνεχώς νέες νομοθεσίες οι οποίες σταδιακά γίνονται υποχρεωτικές για τους παρόχους περιεχομένου.

Τα κοινωνικά δίκτυα διεκδικούν αυξημένο ρόλο και στην ενημέρωση. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε πρόσφατα σημαντικά γεγονότα η ενημέρωση διαδόθηκε πρώτα μέσα από αυτά.

Η επιτροπή Νέων Τεχνολογιών της ΠΟΕΣΥ έχει ήδη διερευνήσει τα σχετικά ζητήματα.

Η συνάδελφος και μέλος της επιτροπής Νατάσα Μποζίνη με πολύχρονη ενασχόληση στα Νέα Μέσα σχεδίασε την ύλη και τη δομή του πιλοτικού σεμιναρίου όχι μόνο για δημοσιογράφους αλλά για όλες τις ειδικότητες που συνεργάζονται στα ΜΜΕ για να δημιουργήσουν το περιεχόμενο με στόχο αυτό να είναι προσβάσιμο στο σύνολο των πολιτών.

Πολλά και ενδιαφέρονται προέκυψαν και εφαρμόστηκαν στην πράξη, όπως η δημιουργία του πρώτου ακουστικού βιβλίου «Ο Δρόμος του Φεγγαριού» στην Ελλάδα, που ακολουθεί κανόνες του σεμιναρίου μας και της πλατφόρμας «Σχεδιάζοντας για όλους»

Εξάλλου αυτό είναι και το δικό μας ζητούμενο.
Πως θα γράφουμε τις ειδήσεις μας ώστε να ακούγονται- σωστά -από έναν αναγνώστη οθόνης ή έναν τηλεαναγνώστη.
Με ποιόν τρόπο θα περιγράφουμε στο ραδιόφωνο ή την τηλεόραση ένα ζωντανό γεγονός με πληροφορίες για το σύνολο των πολιτών και όχι μόνο την πλειοψηφία.

Τα Νέα Μέσα, οι συσκευές που σας ανέφερα απαιτούν και από εμάς να επιμορφωθούμε για να ανταποκριθούμε.
Κάνουμε τα πρώτα μας βήματα.
Διοργανώσαμε μια Ημερίδα για τις νέες τεχνολογίες και εκδώσαμε ένα πολύ χρήσιμο πόρισμα-μελέτη.

Επίσης ολοκληρώσαμε την πρώτη φάση, στην ανακατασκευή της Ιστοσελίδας μας ώστε στη συνέχεια να είναι απόλυτα προσβάσιμη.

Σήμερα θα μοιραστούμε μαζί σας και τα πρώτα αποτελέσματα από αυτές τις προσπάθειες.

Σε μια εποχή που η ενημέρωση βάλλεται και μαζί της βάλλεται και η αξιόπιστη ερευνητική δημοσιογραφία θεωρούμε χρέος να αντισταθούμε όχι μόνο με μαχητικούς τρόπους αλλά με γνώσεις και επιμόρφωση.

Ευχαριστούμε για την παρουσία σας

Γιώργος Κουρουπέτρογλου

«Ενημέρωση και Εκπαίδευση Προσβάσιμη σε όλους: Το παράδειγμα των ακουστικών βιβλίων»

Προσβασιμότητα στα ψηφιακά ακουστικά βιβλία

Γεώργιος Κουρουπέτρογλου
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών,
Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών και Μονάδα Προσβασιμότητας Φοιτητών με Αναπηρία
koupe@di.uoa.gr


1. Ποιες πληροφορίες στα βιβλία μας ενδιαφέρουν κατά τη μετατροπή τους σε αντίστοιχα ακουστικά βιβλία;
Ένα έντυπο βιβλίο αποτελείται από το περιεχόμενο και την παρουσίαση του περιεχομένου.
Το περιεχόμενο περιλαμβάνει κυρίως το κείμενο αλλά και ίσως σχήματα, γραφικές παραστάσεις, εικόνες, φωτογραφίες αλλά και επιστημονικές αναπαραστάσεις (όπως μαθηματικών, φυσικής, χημείας).

Η παρουσίαση του περιεχομένου περιλαμβάνει τρία επίπεδα [1]:
• Το λογικό επίπεδο: επικεφαλίδες, τίτλους, υπότιτλους, κεφάλαια, παραγράφους, πίνακες, λίστες, υποσημειώσεις και περιεχόμενα.
• Το επίπεδο διάταξης: πως διατάσσεται το περιεχόμενο σε κάθε σελίδα, περιθώρια, στήλες, στοίχιση.
• Το τυπογραφικό επίπεδο: περιλαμβάνει τις γραμματοσειρές (και το είδος της, το χρώμα της, το χρώμα υποβάθρου) και το στυλ της γραμματοσειράς (όπως έντονη γραφή, πλάγια γραφή, υπογράμμιση κειμένου)
Τα τρία αυτά επίπεδα είναι συμπληρωματικά και όχι ανεξάρτητα μεταξύ τους.

Μας ενδιαφέρει όχι μόνο το περιεχόμενο, αλλά και οι πληροφορίες στα τρία επίπεδα παρουσίασής του να αποδίδονται κατά την ακουστικοποίηση των βιβλίων [2].

2. Ποιες είναι οι λειτουργικότητες των βιβλίων που θα θέλαμε σαν αναγνώστες να διατηρούμε και στα αντίστοιχα ακουστικά βιβλία;
Να βρίσκω εύκολα και πολύ γρήγορα τη σελίδα ή το κεφάλαιο που θέλω, να βάζω σημάδι στη σελίδα που είμαι, να προσθέτω σημειώσεις στο περιθώριο, να ανατρέχω ανά πάσα στιγμή στα περιεχόμενα ή στο ευρετήριο. Επίσης ο τρόπος πρόσβασης στα λειτουργικά χαρακτηριστικά θα θέλαμε να είναι πολυαισθητηριακός (δηλαδή να εφαρμόζεται με απτικό τρόπο αλλά και μέσω φωνητικών εντολών.

Η λειτουργικότητα αποτιμάτε με την ευχρηστία [3] που αποτελεί σήμερα χωριστό επιστημονικό υποκλάδο.

3. Ποιες είναι οι κατηγορίες χρηστών που θα ήθελαν να ακούν ένα βιβλίο από το να το διαβάζουν;
Όλοι τα άτομα με εντυποαναπηρία (δηλαδή με τύφλωση ή απώλεια όρασης, χωρίς δεξιότητες στα χέρια ώστε να μπορούν να χειριστούν το βιβλίο και τα άτομα με δυσλεξία) αλλά και πολλοί ηλικιωμένοι ή όσων τα μάτια και τα χέρια είναι απασχολημένα σε άλλες δραστηριότητες (π.χ. ό οδηγός ενός αυτοκινήτου, όταν γυμναζόμαστε).

4. Τι είναι η προσβάσιμο βιβλίο;
Είναι το βιβλίο που μπορούν να τα χρησιμοποιούν αποτελεσματικά περισσότεροι άνθρωποι (συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία και των ηλικιωμένων) σε περισσότερες περιστάσεις (για παράδειγμα: ενώ μετακινούνται, ενώ αθλούνται).

5. Τα σημαίνει Σχεδίασης για Όλους για ένα βιβλίο;
Η συστηματική προσπάθεια της εκ των προτέρων εφαρμογής αρχών, μεθόδων και εργαλείων με σκοπό την ανάπτυξη βιβλίων που να είναι προσβάσιμα και χρηστικά από όλους τους πολίτες και επομένως η αποφυγή της ανάγκης εκ των υστέρων προσαρμογών ή εξειδικευμένης σχεδίασης.

Με άλλα λόγια, η διαδικασία σχεδίασης ενός βιβλίου που μεγιστοποιεί τη δυνατότητα αποδοχής του.
Όταν ακολουθούμε την αρχή της σχεδίασης για όλους ελαχιστοποιείται το κόστος της παραγωγής βιβλίων για ειδικές ομάδες όπως τα άτομα με εντυποαναπηρία.

6. Τα ακουστικά βιβλία είναι προσβάσιμα;
Τα ψηφιακά ακουστικά βιβλία αποτελούν μια σημαντική πρόοδο σχετικά μα τα αναλογικά ακουστικά βιβλία (κασέτες). Είναι προσβάσιμα αλλά όχι από όλες τις κατηγορίες χρηστών που θα ήθελαν να ακούν ένα βιβλίο από το να το διαβάζουν.

7. Τα ακουστικά βιβλία προσφέρουν τις λειτουργικότητες των βιβλίων που θέλουν οι χρήστες;
Σε πολύ μικρό βαθμό. Δεν μπορεί ο χρήστης να βρει εύκολα και πολύ γρήγορα τη σελίδα ή το κεφάλαιο που θέλει, να βάλει σημάδι στη σελίδα που είναι, να προσθέσει σημειώσεις στο περιθώριο, να ανατρέξει ανά πάσα στιγμή στα περιεχόμενα ή στο ευρετήριο.

8. Τι είναι τα Ψηφιακά Ομιλούντα Βιβλία;
Προσφέρουν ότι τα ακουστικά βιβλία αλλά και επιπλέον:
α) Μπορούν να παρουσιάζουν το περιεχόμενο όχι μόνο ακουστικά αλλά και πολυτροπικά, δηλαδή συγχρόνως ενώ το ακούει ο χρήστης μπορεί να του προσφέρεται και σε απτική μορφή (π.χ. σε οθόνη Braille) ή και οπτική μορφή με συγχρονισμένο οπτική εστίαση των λέξεων (που είναι χρήσιμη στα άτομα με δυσλεξία) ή με μεγάλα γράμματα σε οθόνη
β) Χρησιμοποιούν αποτελεσματικά τεχνολογίες φωνής και ιδιαίτερα αυτόματη μετατροπή κειμένου σε ομιλία [4-5]
β) Προσφέρουν όλες τις επιθυμητές λειτουργικότητες πλοήγησης του χρήστη στο βιβλίο που περιγράψαμε παραπάνω.
γ) Αποδίδουν ακουστικά και τις επιστημονικές εκφράσεις (μαθηματικών, φυσικής, κλπ) [6] αλλά και τους πίνακες δεδομένων [7].
δ) Μπορούν να διαβαστούν όχι μόνο σε ειδικές συσκευές αλλά και σε κοινό υπολογιστή, έξυπνο τηλέφωνο ή υπολογιστή ταμπλέτα.
ε) Μπορούν να χρησιμοποιούν είτε αυτόματη μετατροπή κειμένου σε ομιλία, είτε εκφώνηση του περιεχομένου σε studio. Στη δεύτερη περίπτωση το αισθητικό ηχητικό αποτέλεσμα είναι της ίδιας ποιότητας με εκείνο των ακουστικών βιβλίων.

9. Ποιά είναι τα πλέον διαδεδομένο format των Ψηφιακών Ομιλούντων Βιβλίων και ποια τα πλεονεκτήματά του;
Είναι το DAISY (Digital Accessible Information System) το οποίο υιοθετείται τα τελευταία χρόνια και στη χώρα μας.

Τα κύρια πλεονεκτήματα των βιβλίων DAISY είναι:
α) Έχουν γίνει πρότυπο (standard) γνωστό ως ANSI/NISO Z39.86
β) Το κόστος παραγωγής τους είναι πάρα πολύ μικρότερο από τα αντίστοιχα ακουστικά βιβλία. Υπάρχουν ελεύθερα διαθέσιμα δωρεάν εργαλεία για την παραγωγή τους .
γ) Μπορούν να παραχθούν αυτόματα από ένα αρχείο στον επεξεργαστή κειμένου MS-Word καθόσον υποστηρίζονται από την Microsoft αλλά και από την Adobe (αρχεία pdf).
δ) ακολουθείται στις Η.Π.Α. για την παραγωγή των σχολικών βιβλίων δημοτικού για μαθητές με αναπηρία.
ε) σήμερα υπάρχουν διαθέσιμα περισσότερα από 1.000.000 βιβλία DAISY.

10) Ποιες εξελίξεις αναμένουμε τα επόμενα χρόνια ως προς τα Ψηφιακά Ομιλούντα Βιβλία;
α) να υποστηρίξουν πλήρως την ακουστικοποίηση των τριών επιπέδων παρουσίασης του περιεχομένου (που έχει περιγραφεί στην απάντηση 1). Έρευνες γίνονται κυρίως στη ακουστική απόδοση το τυπογραφικό επίπεδο και στην αυτόματη υποστήριξη συναισθηματικής ομιλίας. Για παράδειγμα αναφέρουμε το ερευνητικό έργο ΟΜΗΡΟΣ του Πανεπιστημίου Αθηνών [8].
β) να υποστηρίζουν τη λειτουργικότητά τους με φωνητικές εντολές. Για παράδειγμα αναφέρουμε το ερευνητικό έργο ΡΗΤΩΡ για ενσωμάτωση φωνητικού διαλόγου κατά την πλοήγηση στα ψηφιακά ομιλούντα βιβλία [9].

ΑΝΑΦΟΡΕΣ

[1] G. Kouroupetroglou and D. Tsonos: "Multimodal Accessibility of Documents" chapter in the book Advances in Human-Computer Interaction, I-Tech Education and Publishing, Vienna, 2008, pp 451-470, ISBN 978-3-902613-38-7.
[2] D. Tsonos, G. Xydas, and G. Kouroupetroglou: "Auditory Accessibility of Metadata in Books: A Design for All Approach", Lecture Notes in Computer Science (LNCS), Vol. 4556, pp. 436-445, Springer, 2007.
[3] G. Kouroupetroglou and D. Spiliotopoulos "Usability Methodologies for Real-Life Voice User Interfaces", International Journal of Information Technology and Web Engineering (IJITWE), Vol. 4, Issue 4, pp.78-94, 2009
[4] K. Fellbaum and G. Kouroupetroglou: "Principles of Electronic Speech Processing with Applications for People with Disabilities", Journal Technology and Disability, Vol. 20, No 2, pp 55-85, 2008.
[5] D. Freitas and G. Kouroupetroglou: "Speech Technologies for Blind and Low Vision Persons", Journal Technology and Disability, Vol. 20, No 2, pp 135-156, 2008.
[6] G. Kouroupetroglou and H. Kaccori: "Deriving Accessible Science Books for the Blind Students of Physics", Proc. of the 7th International Conference of the Balkan Physical Union, Published by the American Institute of Physics (AIP), Vol. 1203(1), pp. 1308-1313, 2010.
[7] D. Spiliotopoulos, G. Xydas, G. Kouroupetroglou, V. Argyropoulos and K. Ikospentaki: "Auditory universal accessibility of data tables using naturally derived prosody specification", Journal Universal Access in the Information Society (UAIS), Vol. 9, no. 2, pp. 169-183, June 2010
[8] K. Ikospentaki, S. Vosniadou, D. Tsonos, and G. Kouroupetroglou: "HOMER: A Design for the Development of Acoustical-Haptic Representations of Document Meta-Data for Use by Persons with Vision Loss", Proc. of the Second European Cognitive Science Conference (EuroCogSci 2007), Delphi, 23-27 May 2007, pp. 912
[9] ΡΗΤΩΡ «Συστηματική Προσέγγιση Διεπαφής Φωνητικού Διαλόγου με Ακουστικοποίηση της Μεταπληροφορίας και Οπτικής Δομής Εγγράφων με Σκοπό την Καθολική Πρόσβαση σε Έντυπο περιεχόμενο» http://speech.di.uoa.gr/rhetor/

Όμηρος Αβραμίδης

Αγαπητοί φίλοι θέλω και εγώ με τη σειρά μου να σας ευχαριστήσω, για την παρουσία σας απόψε εδώ.
Έχοντας την τύχη και την τιμή να παρευρεθώ στην εκδήλωση και να ακούσω αυτήν την πολύπλευρη ενημέρωση για το πώς η πληροφορία, η γνώση, η ψυχαγωγία και τα βιβλία μπορούν πλέον, μέσω των τεχνολογιών, να αποτελούν κοινό αγαθό για το σύνολο των πολιτών νιώθω την ανάγκη να συγχαρώ και να εκθειάσω τους οργανωτές και συντελεστές αυτή της πραγματικά πολύτιμης βραδιάς.

Προσωπικά, πέρα από την ικανοποίηση που άντλησα από την όλη εκδήλωση, νιώθω ιδιαίτερη χαρά που χρησιμοποιείται, ως παράδειγμα ΄΄ Καλής Πρακτικής΄΄ το ακουστικό βιβλίο μου «Ο δρόμος του Φεγγαριού»

Ως δηλωμένος λάτρης του χαρτιού, πραγματικά, είχα τις επιφυλάξεις μου. Τις ξεπέρασε όλες όταν θυμήθηκα μια πολύ αγαπημένη μου φίλη που έχασε το φως από ζαχαροδιαβήτη στα 22 της χρόνια. Μου έλεγε όμως ότι ζήταγε από φίλους να της διαβάσουν τα βιβλία μου σε κασέτες. Και έτσι συνέχισε την επαφή της με την ανάγνωση,
Σκέφτηκα τα νέα παιδιά που κυρίως ακούν, τους εργαζόμενους που περνούν πολύ ώρα στο αυτοκίνητο για να μετακινηθούν στην εργασία τους. Τους ηλικιωμένους με την σταδιακή μείωση όρασης.

Τα ακουστικά βιβλία είναι μια άλλη ελκυστική μορφή αλλά απαιτούν επίπονη εργασία και μεγάλη επεξεργασία.
Ως άπειρος αφηγητής νομίζω ότι ταλαιπώρησα τους συνεργάτες μου , ταυτόχρονα όμως είδα οι λέξεις να αποκτούν ήχο, τα γεγονότα να εμπνέουν μουσική και στίχους.

Ο γιός μου –και ο Πατέρας το λέω με μεγάλη περηφάνια- έγραψε μουσική για ένα δικό μου βιβλίο. Ο Γιώργος Κορδέλλας στίχους. Γεννήθηκε ένα τραγούδι που το ερμήνευσε η Φωτεινή Δάρρα και τα ένθετα αποσπάσματα του βιβλίου διάβασε η Νατάσα Μποζίνη.
Είναι ένας άλλος κόσμος τα ακουστικά βιβλία με πολλές καλλιτεχνικές δυνατότητες και κοινό.

Ελπίζω να γίνουν πολλά και να αγαπηθούν.
Δίνω λοιπόν συγχαρητήρια στους διοργανωτές και συντελεστές και είναι πράγματι θέμα δημοκρατίας η πρόσβαση στην κοινωνική ζωή, την μόρφωση και τον πολιτισμό.

Θα φύγουμε από το Ίδρυμα Ευγενίδου πραγματικά εντυπωσιασμένοι αλλά και επιφορτισμένοι ως πολίτες, με ένα χρέος.
Να συμβάλλουμε ο καθένας με τον τρόπο του, στην προσπάθεια να εμπλουτισθούν οι βιβλιοθήκες με τίτλους σε ψηφιακή μορφή, να γίνονται εκδηλώσεις σαν την αποψινή με διερμηνεία στη νοηματική, ενημερωτικό υλικό σε όλες τις απαιτούμενες μορφές ώστε σε μια αίθουσα όλοι οι παρευρισκόμενοι να λαμβάνουμε τις ίδιες πληροφορίες.

Και πάλι σας ευχαριστώ.

Νατάσα Μποζίνη Μέλος Δ.Σ και επιτροπής Νέων Τεχνολογιών ΠΟΕΣΥ


«Η εφαρμογή ΄΄καλών πρακτικών΄΄ προσβασιμότητας στην ενημέρωση και την ψυχαγωγία. Το παράδειγμα στο σχεδιασμό και τις δημόσιες παρουσιάσεις του ακουστικού βιβλίου « Ο Δρόμος του Φεγγαριού».
Η αρχική ιδέα ήταν να παρουσιάσουμε το ακουστικό βιβλίο «Ο Δρόμος του Φεγγαριού» του Όμηρου Αβραμίδη και να συζητήσουμε τη φιλοσοφία σχεδιασμού του, που στηρίχτηκε, κατά μεγάλο ποσοστό, στην ΄΄πλατφόρμα΄΄ «Σχεδιάζοντας για όλους»
Η εφαρμογή κάποιων κανόνων όμως ήταν αποτέλεσμα του Σεμιναρίου, για Δημοσιογράφους και εργαζόμενους στα ΜΜΕ, που οργάνωσε η ΠΟΕΣΥ σε συνεργασία με φορείς και εξειδικευμένα φυσικά πρόσωπα.

Το αντικείμενο αφορούσε στην παρουσίαση των Νέων Τεχνολογιών και επιπλέον τις δυνατότητες που δίνουν ώστε η ενημέρωση να γίνει κτήμα του συνόλου των πολιτών.

Σε διαφορετικές ομάδες εργασίας γνωρίσαμε τους αναγνώστες οθόνης και τον τρόπο που οι δημοσιογράφοι πρέπει να γράφουν τα κείμενά τους ώστε να είναι προσβάσιμα, τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες, το σκεπτικό της ακουστικής αφήγησης, κυρίως σε ζωντανές μεταδόσεις απευθείας από τα σημεία δράσης, τον κατάλληλο τρόπο κινηματογράφησης και παρουσίασης θεμάτων σχετικών με την αναπηρία.
Για πρώτη φορά σε ένα σεμινάριο κάθισαν στο ίδιο τραπέζι οι ΄΄παραγωγοί ΄΄ της είδησης με τους αποδέκτες και συνεργάστηκαν για να καταλήξουν σε μεθόδους και συμπεράσματα.
Η αλληλεπίδραση ήταν εντυπωσιακή και τα αποτελέσματα διαρκή.

Λίγους μήνες μετά την ολοκλήρωση του Σεμιναρίου, μου προτάθηκε η συμμετοχή στην έρευνα και τον σχεδιασμό ενός ηχό-βιβλίου.
Έχοντας νωπές τις μνήμες από όσα διαβάσαμε, ακούσαμε και εφαρμόσαμε -στο ελάχιστο- στο εργαστήρι, πρότεινα δειλά στον συγγραφέα, να ενσωματωθούν κάποιοι από τους κανόνες που επιτρέπουν στις πληροφορίες να είναι προσβάσιμες, στο σύνολο του πληθυσμού.
Χρειαζόταν θάρρος για να απαντήσει θετικά, καθώς τα ίδια τα ακουστικά βιβλία είναι κάτι καινούργιο για το Ελληνικό κοινό και εμείς ζητούσαμε επιπλέον, στο συγκεκριμένο να πειραματιστούμε εφαρμόζοντας πρακτικά μια θεωρητική και χωρίς τυποποίηση, μέθοδο.

Χωρίς κανέναν ενδοιασμό, όχι απλώς συμφώνησε αλλά και βίωσε όλη τη διαδικασία, από την πρώτη ημέρα μέχρι και σήμερα.
Η πρόθεση ήταν συμβολική για να στηρίξει την κοινή μας πεποίθηση:
Είναι θέμα δημοκρατίας και πολιτισμού μιας χώρας να έχουν όλοι οι πολίτες πρόσβαση στην ενημέρωση την ψυχαγωγία και την εκπαίδευση.
Το ίδιο σκεπτικό τέθηκε για τις δημόσιες παρουσιάσεις του ακουστικού μας βιβλίου και τη σύνταξη των δελτίων τύπου, ως εφαρμογή όσων μας προτάθηκαν από τους συναδέλφους και τους πολίτες με αναπηρία, που βρέθηκαν στην αίθουσα του Σεμιναρίου και συνέβαλλαν στην πληροφόρησή μας.
(Με πολύ χαρά βλέπω πολλά από αυτά τα πρόσωπα να είναι απόψε εδώ για να συμβάλλουν και πάλι με τις παρατηρήσεις τους στο φόρουμ που θα ακολουθήσει.)

Στις τρεις πρώτες παρουσιάσεις όπως και σήμερα είχαμε το πληροφοριακό υλικό σε ηχητική μορφή σε απλή έντυπη και σε Braille. Επιλέξαμε χώρους προσβάσιμους σε ΑΜΕΑ και δίναμε πρόσθετες πληροφορίες για τον χώρο, τα πρόσωπα της παρουσίασης και όσα απρόβλεπτα συνέβαιναν την ώρα της εκδήλωσης.
Η επίδραση αυτού του ΄΄μοντέλου΄΄ στο σύνολο των παρευρισκομένων ήταν εξαιρετική.

Βέβαια η ολοκλήρωση του σχεδιασμού και των παρουσιάσεων θα ήταν αδύνατη εάν δεν είχαμε δίπλα μας, ως συμβούλους, πολλά από τα φυσικά πρόσωπα και τους φορείς που είχαν συμβάλλει στο εργαστήρι και, ασχολούνται, γνωρίζουν τα ζητήματα των ΑΜΕΑ ή βιώνουν οι ίδιοι κάποια αναπηρία και δραστηριοποιούνται ώστε να αλλάξει η νοοτροπία μιας κοινωνίας, με τάση να περιθωριοποιεί τα μέλη της.

Είναι απαραίτητο να διευκρινίσω ότι δεν πρόκειται για ένα ακουστικό βιβλίο που σχεδιάστηκε για να απευθυνθεί σε ειδικό κοινό.
Αυτό το κάνουν ήδη με επιτυχία φορείς που κυρίως ασχολούνται με πολίτες με προβλήματα όρασης και διαθέτουν στις βιβλιοθήκες τους ακουστικά βιβλία για τα μέλη τους.
Ο στόχος αυτού του σχεδιασμού ήταν το σύνολο των πολιτών χωρίς αποκλεισμούς από την πληροφορία και την ενημέρωση και πάντα στο πλαίσιο που το επέτρεπε η πρώτη πιλοτική προσπάθεια. Χωρίς οικονομικά οφέλη, επιδοτήσεις κλπ.

Ο καλλιτεχνικός σχεδιασμός βασίστηκε στην ανάγκη ο ακροατής να νιώθει ότι παρακολουθεί μια ηχητική ΄΄ταινία΄΄ με πρωτότυπη μουσική από τον Μιχάλη Αβραμίδη, τη δημιουργία ενός τραγουδιού με στίχους του Γιώργου Κορδέλλα και ερμηνευμένο από τη Φωτεινή Δάρρα αλλά και ένα μίνι ντοκιμαντέρ καθώς στα ιστορικά γεγονότα έχουμε ενθέσει του πραγματικούς φυσικούς ήχους από τα γεγονότα της εισβολής στην Κύπρο.
Όταν λοιπόν συζητήσαμε με το Ίδρυμα Ευγενίδου για αυτήν την παρουσίαση, ήταν μοιραίο να καταλήξουμε στην ανάγκη παρουσίασης όλων των βημάτων που προανέφερα, εμπλουτισμένων με ενημερωτικές τοποθετήσεις από τους εξειδικευμένους ομιλητές που προηγήθηκαν.
Ασφαλώς οι τεχνικές δυνατότητες της αίθουσας αλλά και το ενδιαφέρον του Ιδρύματος να πραγματοποιεί προσβάσιμες εκδηλώσεις στο σύνολο των πολιτών, έδωσαν και πάλι τη δυνατότητα να εφαρμόσουμε το ΄΄μοντέλο΄΄ πρόσβασης στην ενημέρωση και την πληροφορία.

Η ΠΟΕΣΥ φρόντισε να υπάρχει όλο το ενημερωτικό υλικό σε Braille αλλά και οι συνάδελφοι, συμμετέχοντες στο σεμινάριο που με χαρά βλέπω στην αίθουσα, να παραλάβουν το υλικό τους, όπως αυτό αποτυπώθηκε πρακτικά μετά το εργαστήρι και να παρακολουθήσουν τη δομή μιας τέτοιας εκδήλωσης.

Επίσης κάναμε ένα βήμα παραπάνω ώστε να ενταχθεί, για πρώτη φορά και διερμηνεία της νοηματικής που διασφάλισε το Ίδρυμα, ενώ η ΠΟΕΣΥ παρέχει την τεχνική δυνατότητα κάλυψης της διερμηνείας με ειδικό φωτισμό και στα στάδια της εκδήλωσης, που η σκηνοθεσία απαιτεί στη συνέχεια να σβήσουν τα φώτα της αίθουσας.
Οι συντελεστές του Studio Amid και πάλι στάθηκαν εθελοντικά δίπλα σε αυτήν την πιλοτική προσπάθεια και έτσι έχουμε απόψε σε ηχητική μορφή άφθονο πληροφοριακό υλικό.
Η μικρή μας εμπειρία για τη διοργάνωση ΄΄δημοκρατικών΄΄ --έτσι θα τις βαπτίσω- δημόσιων εκδηλώσεων μας έμαθε ότι είναι δεκάδες οι μικρές λεπτομέρειες που απαιτούν πρόβλεψη και ρύθμιση ώστε να επικοινωνήσουμε σωστά όλες τις δράσεις.
Πάντα κάτι λείπει που παρατηρούν οι παρευρισκόμενοι και το προσθέτουμε στην επόμενη ευκαιρία.

Το ίδιο θέλουμε απόψε και από εσάς. Μετά την ολοκλήρωση της παρουσίασης μείνετε μαζί μας για να ανταλλάξουμε πληροφορίες και να καταγράψουμε ανάγκες. Αυτά τα φόρουμ σε ανοιχτό κοινό είναι διεθνές ζητούμενο της πλατφόρμας «Σχεδιάζοντας για όλους» (Design for all) ώστε να πετύχει μια τυποποίηση.
Θα αναφερθώ επιλεκτικά σε κάποια σημεία της έκθεσης προς του συμμετέχοντες στο σεμινάριο, όπου παραθέτω που και πως εφαρμόστηκαν κανόνες του DFA στο ηχο-βιβλίο «Ο Δρόμος του Φεγγαριού»
Αμέσως μετά ο ηθοποιός Κρατερός Κατσούλης θα ΄΄διαδράσει΄΄ με τα ηχητικά αποσπάσματα που θα ακούμε και έχουν οπτικοποιηθεί από τον ηθοποιό Στάθη Αναστασίου, συμβολικά, με πίνακες του ζωγράφου και γλύπτη Δημήτρη Μανίνη- τον οποίο ευχαριστούμε- και θα μας διαβάσει στιγμές από το βιβλίο.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΝΟΝΩΝ ΟΠΩΣ ΠΡΟΕΚΥΨΑΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΑ ΜΜΕ
Το διαδίκτυο είναι το περιβάλλον όπου μετακινείτε και η δική μας δημοσιογραφική ύλη.
Η τεχνολογία επιτρέπει νέες μορφές ανάγνωσης και ακρόασης των πληροφοριών, από το σύνολο των πολιτών.
Στο εξωτερικό υπάρχουν ήδη χιλιάδες ακουστικά βιβλία και… περιοδικά. Πολλά από αυτά είναι ιστορικά, μελέτες, δοκίμια και πολλά άλλα που οι δημοσιογράφοι καλούνται να συμβάλλουν με τις γνώσεις τους.
Στην Ελλάδα το είδος μόλις έχει αρχίσει να εμφανίζεται και θα αναπτυχθεί, καθώς οι νέες τεχνολογίες και συσκευές που πλέον χρησιμοποιούμε, το καθιερώνει ως νέα μορφή ΄΄ανάγνωσης΄΄

ΕΝΑ ΗΧΗΤΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΥΧΡΗΣΤΟ ΣΕ ΟΛΟΥΣ
ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ:
• Εργαλείο κατανόησης των πληροφοριών είναι η ακοή.
• Οι πληροφορίες στο συνοδευτικό έντυπο υλικό εντάσσονται και σε ηχητική μορφή.
• Ότι παρουσιάζεται σε εικόνα δεν θεωρείται -αυτονόητα- κατανοητή πληροφορία, από το σύνολο του πληθυσμού.
• Η ηχητική απόδοση των εικόνων απευθύνεται επίσης στο σύνολο του κοινού καθώς οι πληροφορίες που παραθέτει δεν αφορούν μόνο την περιγραφή φωτογραφιών αλλά και το σκεπτικό των καλλιτεχνικών συντελεστών, για τον σχεδιασμό.
• Τα ακουστικά βιβλία απευθύνονται σε χρήστες που μπορεί ταυτόχρονα να οδηγούν, να κάνουν παράλληλη εργασία, να έχουν μειωμένη, καθόλου όραση ή κινητικά προβλήματα.

ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ
CD 1 –ΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ
TRACK 1-ΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Παραθέτουμε ηχητικά όλα τα περιεχόμενα του CD, τον αριθμό των track, και τη συνολική διάρκεια. (Ο Χρήστης δεν χρειάζεται να ανατρέξει στο έντυπο για να διαβάσει το τι ακολουθεί.)
TRACK 2-ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΠρόκειται για το προσωπικό σημείωμα του συγγραφέα όπως ακριβώς υπάρχει στο έντυπο ένθετο.
CD2 - ΤΑ ΕΧΤΡΑ:Περιλαμβάνουν σε ηχητική μορφή όλα τα κείμενα της έντυπης έκδοσης καθώς και πρόσθετο ενημερωτικό και ψυχαγωγικό υλικό.
Συγκεκριμένα:
TRACK 1-ΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑΌπως και στο CD 1 έτσι και εδώ ο αφηγητής δίνει, από την αρχή, στον ακροατή όλες τις πληροφορίες για τα track που ακολουθούν. Έχουν ενταχθεί δύο bonus track (Η περίληψη του βιβλίου και η ηχητική απόδοση των εικόνων, για την μετάδοση πληροφοριών σε πολίτες με προβλήματα όρασης)
Αυτά τα δύο ηχητικά σε μορφή audio ή mp3 έχουν δημιουργηθεί ως σταθερό πληροφοριακό υλικό, στους χώρους διάθεσης του ακουστικού βιβλίου, στις δημόσιες εκδηλώσεις και παρουσιάσεις, και στο διαδίκτυο, συνοδεύοντας τα δελτία τύπου κλπ.
TRACK 2-ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΒΙΒΛΙΟΥΣτις έντυπες εκδόσεις ο αναγνώστης έχει τη δυνατότητα να διαβάσει την περίληψη πριν επιλέξει το βιβλίο. Έτσι και σε αυτήν την έκδοση όσα αναγράφονται στο οπισθόφυλλο της κασετίνας υπάρχουν και σε ηχητική μορφή.
Απευθύνεται σε όλους καθώς δίνει το στίγμα του ύφους, της αφήγησης, της καλλιτεχνικής προσέγγισης και της πρωτότυπης μουσικής που πλαισιώνει το ακουστικό βιβλίο.
ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ: Ο ακροατής να ακούσει την περίληψη στο χώρο διάθεσης του Audiobook όπως συμβαίνει με τα CD της μουσικής.

TRACK 9-ΗΧΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝΜε την ίδια αφετηρία που θέλει τον αναγνώστη να διαβάζει το οπισθόφυλλο και να παρατηρεί την εικονογράφηση, δημιουργήθηκε και το ηχητικό όπου αποδίδονται ενδεικτικά όχι μόνο οι εικόνες και τα χρώματα αλλά και το σκεπτικό των καλλιτεχνικών συντελεστών.

Στην απόδοση προσπαθήσαμε να αποφύγουμε προσωπικές ερμηνείες.
Για όσα δεν ήμασταν βέβαιοι διευκρινίζουμε ότι αποδίδουμε την εντύπωση που μας προκαλεί η εικόνα αλλά και τους συνειρμούς στους οποίους μας οδηγεί.
Πριν ολοκληρωθεί η αφήγηση του κειμένου το διακινήσαμε, το συζητήσαμε και ακολουθήσαμε τις συμβουλές και τις οδηγίες που μας έδωσαν οι συνεργάτες με προβλήματα όρασης και μη που ήταν σύμβουλοι στο σεμινάριο αλλά κυρίως οι καλύτεροι κριτές σαν
ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ: • Ο ακροατής με προβλήματα όρασης να μπορεί να έχει τις πληροφορίες για το εικαστικό του ακουστικού βιβλίου όπως και οι βλέποντες.
• Να αντιληφθούν τα καταστήματα πώλησης, την ανάγκη να διαθέτουν αυτής της μορφής πληροφοριακό υλικό, προς εξυπηρέτηση του συνόλου των πολιτών. Ένα cd player με ακουστικά, αρκεί για να το παρέχουν.

ΜΟΝΤΕΛΟ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΠΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ(Σύνταξη σχετικών δελτίων τύπου, έρευνα προσβασιμότητας, δημιουργία εξειδικευμένου ενημερωτικού υλικού, παρουσίαση εκδήλωσης)
Στις τρεις δημόσιες παρουσιάσεις του Audio ακολουθήθηκαν σχεδόν όλοι οι κανόνες που συζητήθηκαν στους διαφορετικούς σταθμούς εργασίας του Σεμιναρίου. Παραθέτω συνοπτικά αυτές που εφαρμόστηκαν.
(Το σκεπτικό τους μπορείτε να το βρείτε στα δημοσιευμένα και τυπωμένα πρακτικά του Σεμιναρίου, την ιστοσελίδα της ΠΟΕΣΥ αλλά και στις έρευνες και μελέτες εξειδικευμένων φορέων που σας είχαν αποσταλεί και διανεμηθεί, για την θεωρητική σας κατάρτιση.)

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΔΙΑΤΥΠΩΣΑΝ ΟΙ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΤΟΥ ΕΛΕΠΑΠ, ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥΣ:«Τα δελτία τύπου και τα ρεπορτάζ που αναφέρονται σε εκδηλώσεις πρέπει να διευκρινίζουν εάν αυτές λαμβάνουν χώρα σε κτίρια και αίθουσες προσβάσιμες για ΑΜΕΑ.
Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν τα δελτία όπως αυτά αναρτώνται στο διαδίκτυο πρέπει να έχουν επεξηγηματικές λεζάντες και να έχουν χωροθετηθεί με τέτοιον τρόπο ώστε να μπορούν μέσω της τεχνολογίας, οι αναγνώστες οθόνης να διαβάσουν το ρεπορτάζ αλλά και τις φωτολεζάντες »
Συνεπώς ένα αρχή ήταν η: ΕΡΕΥΝΑ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣΠρος τιμήν του ο συγγραφέας υιοθετώντας από την αρχή την συμβολική αυτή προσπάθεια που συνδέθηκε με το βιβλίο του, έθεσε αυτόν τον όρο για τις παρουσιάσεις.
Οι υπεύθυνοι των κτιρίων διαβεβαίωσαν ότι είναι προσβάσιμα και διαθέτουν εγκαταστάσεις ώστε οι ακροατές να ακούσουν τα έξτρα που περιγράψαμε παραπάνω. Σύμφωνα όμως με όσα αποκομίσαμε από το Σεμινάριο, αυτό μπορούν να το κρίνουν απόλυτα μόνο οι χρήστες. Έτσι η διασταύρωση έγινε μετά από συνεργασία με τους κατά τόπους συλλόγους και φορείς ΑΜΕΑ.

ΣΥΝΤΑΞΗ ΔΕΛΤΙΩΝ ΤΥΠΟΥΟι φωτογραφίες που συνόδευαν τα δελτία τύπου είχαν φωτολεζάντες ώστε να μπορούν να τις διαβάσουν οι αναγνώστες οθόνης.
Υπήρχαν οι πληροφορίες για: την πρόσβαση στο χώρο, τη δυνατότητα ακρόασης του έξτρα ηχητικού υλικού, την ύπαρξη των δελτίων τύπου και πρόσθετων πληροφοριών σε γραφή Braille.
Είχε ζητηθεί από τους υπευθύνους των χώρων να είναι ενημερωμένοι κάποιοι υπάλληλοι ώστε να διευκολύνουν τους επισκέπτες για να χρησιμοποιήσουν τα προαναφερόμενα υλικά.
Τα δελτία αναρτήθηκαν στην ιστοσελίδα, το Blog του συγγραφέα μαζί με τα ηχητικά υλικά και με τέτοιο τρόπο ώστε επίσης να υπάρχει πρόσβαση. Ήταν ενδιαφέρον ότι στις περισσότερες αναδημοσιεύσεις ακολουθήθηκε το δικό μας σκεπτικό.

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ-ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣΟι πληροφορίες σε γραφή Braille
Περίληψη βιβλίου σε ηχητική μορφή
Ηχητική απόδοση εικόνων και πληροφοριών της έκδοσης.
Εγκατάσταση δύο σταθμών με CD Player και ακουστικά για ακροατές με προβλήματα όρασης ώστε πριν την έναρξη της εκδήλωσης να λάβουν τις πληροφορίες.

ΤΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ: Να γίνει συνείδηση στο σύνολο των επισκεπτών ότι στις δημόσιες εκδηλώσεις που παρευρίσκονται πολίτες με αναπηρία πρέπει να προβλέπονται από τους διοργανωτές μερικές απλές διευκολύνσεις οι οποίες όμως είναι απαραίτητες για να έχουν όλοι την ίδια ενημέρωση.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣΓια την εξειδίκευση που χρειάζεται για να ανταποκριθεί κάποιος στην ακουστική περιγραφή, τους βαθμούς δυσκολίας και τις γνώσεις που απαιτούνται, γνωρίζουμε είδη πολλά από το υλικό που μας διέθεσαν φορείς και πρόσωπα, που κατέχουν το αντικείμενο.
Αυτό που είναι το δικό μας ζητούμενο αφορά την απευθείας μετάδοση πληροφοριών και ρεπορτάζ. Συνειδητοποιώντας καταρχήν ότι μπορεί να μας ακούνε και άνθρωποι με μειωμένη η καθόλου όραση, αυτόματα επιλέγουμε να μεταδώσουμε τις ίδιες ή και πρόσθετες πληροφορίες με άλλες λέξεις.

Σας θυμίζω ότι κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου περιγράφαμε τις θέσεις, την χωροθεσία, τους ανθρώπους και πολλά άλλα που συνέβαιναν στην αίθουσα.
Το ίδιο σκεπτικό ακολουθήσαμε και στις τρεις παρουσιάσεις που έγιναν για αυτό το ακουστικό βιβλίο, στην Κύπρο και τη Θεσσαλονίκη, όταν μας ενημέρωσαν ότι στην αίθουσα προσήλθαν πολίτες με προβλήματα όρασης.
Περιγράψαμε το χώρο, δώσαμε πληροφορίες για τη διάρκεια και τη ροή της εκδήλωσης και κάποιες ενδεικτικές περιγραφές των ανθρώπων που θα μιλούσαν.

ΤΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ:
1.
Η παροχή απαραίτητων πληροφοριών στους πολίτες με προβλήματα όρασης που ήρθαν να παρακολουθήσουν μια εκδήλωση.
Πολύ ενδιαφέρουσα ήταν η αντίδραση όσων ήρθαν με καθυστέρηση και δεν γνώριζαν τον λόγο που κατά την διάρκεια την εκδήλωσης δίναμε αυτές τις πληροφορίες.
Όταν ενημερώθηκαν έμειναν για να συζητήσουν και να παραδεχθούν ότι δεν είχαν σκεφθεί στο παρελθόν, πόσο απλό είναι να συμμετέχουν στην ίδια εκδήλωση με πολίτες που απλώς χρησιμοποιούν- περισσότερο-άλλες αισθήσεις για να δουν και να κατανοήσουν.
2.
Η μέτρηση των αποτελεσμάτων από την διακίνηση πληροφοριακού υλικού με τις συγκεκριμένες προδιαγραφές και η συγκέντρωση παρατηρήσεων για την βελτίωσή του.
Ο σχεδιασμός των δελτίων τύπου όπως προανέφερα, ακολούθησε τους κανόνες που κάνουν προσβάσιμη την πληροφορία.
Η πληροφορία διαδόθηκε και στην Λευκωσία την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο πρόεδρος και μέλη της Παγκύπριας Οργάνωσης Τυφλών, το ίδιο συνέβη και στη Θεσσαλονίκη με πολύ μεγάλη προσέλευση.

Το πρώτο μήνυμα κατά την έναρξη του Σεμιναρίου ήταν η ανάγκη συνεργασίας και συνδυασμού γνώσεων και τεχνικών. «Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς» είχαν επισημάνει οι συνεργάτες μας που βιώνουν αναπηρία.
Την δική τους συμβολή είχαμε καθ όλη τη διάρκεια σχεδιασμού του συγκεκριμένου ακουστικού βιβλίου.
Στις παρουσιάσεις όμως μας δόθηκε η ευκαιρία να συγκεντρώσουμε παρατηρήσεις, συμβουλές και πολύτιμες πληροφορίες για αυτήν την πιλοτική προσπάθεια.
Για παράδειγμα είδαμε πόσο χρήσιμη ήταν η εκτύπωση πληροφοριών σε Braille, το ενδιαφέρον για ενημερωτικό ηχητικό υλικό που πρώτη φορά διακινήθηκε στην Ελλάδα.
Τη σημασία που έχει η δομή των πληροφοριών και πολλά άλλα που μπορούν να αποτελέσουν υλικό για ένα δεύτερο σεμινάριο.
Διαπιστώσαμε όμως και το πόσο απροετοίμαστη παραμένει η ελληνική κοινωνία στην ίση συμμετοχή όλων των πολιτών της σε δημόσιες εκδηλώσεις.

Κλείνοντας καταθέτω ότι χρειάστηκαν πολλές ώρες συνομιλιών με όλους τους εμπλεκόμενους στην οργάνωση και την μετάδοση των πληροφοριών ώστε να γίνει κατανοητό αυτό που προσπαθήσαμε να κάνουμε και θα έπρεπε να είναι αυτονόητο:
Απλές παροχές προσβασιμότητας και εξυπηρέτησης στους χώρους και κυρίως προσβάσιμη ενημέρωση.



Θανάσης Ηλίας πρόεδρος Συλλόγου Τεχνολογικής Αναπτυξης Τυφλών




Κυρίες και κύριοι καλησπέρα σας,

Αφού εκφράσω και εγώ με την σειρά μου τις ευχαριστίες μου στο Ευγενίδειο Ίδρυμα για την φιλοξενία, την Π.Ο.Ε.Σ.Υ και την κ. Νατάσα Μποζίνη για τη διοργάνωση αυτής της εκδήλωσης, θα ήθελα αρχικά να κάνω δύο βασικές παρατηρήσεις, σχετικά με τα προηγούμενα:

Όσον αφορά την νομοθεσία, θα ήθελα να συμπληρώσω ότι έχουμε αποδείξει την ικανότητα μας σαν λαός, είμαστε πρωταθλητές θα έλεγα στο να ψηφίζουμε νόμους που ποτέ τελικά δεν τηρούμε!

Η δεύτερη παρατήρηση μου, είναι ότι ενώ διαθέτουμε αξιόλογο επιστημονικό δυναμικό στα ελληνικά ανώτατα ιδρύματα εκπαίδευσης, στα οποία γίνονται αξιόλογες και καινοτόμες έρευνες, αποτυγχάνουμε συστηματικά στο να παρέχουμε στην κοινωνία τα οφέλη αυτής της έρευνας.
Για παράδειγμα, όπως ανέφερε και προηγουμένως ο κύριος καθηγητής, το δεκαετές ερευνητικό πρόγραμμα που μας παρουσίασε, τελείωσε αλλά δε βρίσκεται σε «εμπορική διαχείριση» όπως χαρακτηριστικά μας είπε.
Εγώ θα έλεγα ότι δε βρίσκεται σε «κοινωνική διαχείριση» αφού δεν υπάρχει μια υπηρεσία προς τους πολίτες που να πηγάζει από αυτό.

Σήμερα βρίσκομαι εδώ, εκπροσωπώντας τον Σύλλογο Τεχνολογικής Ανάπτυξης Τυφλών (Σ.Τ.Α.Τ.). Στον Σ.Τ.Α.Τ τα τελευταία 12 χρόνια δημιουργούμε ή συμβάλουμε στην δημιουργία τεχνολογικών λύσεων με στόχο την αντιμετώπιση όσο το δυνατό περισσότερων καθημερινών δυσκολιών που πηγάζουν από την ζωή υπό συνθήκες αναπηρίας.

Ένας εκ των τομέων δράσεων είναι και η δημιουργία επιτυχημένης τηλεανάγνωσης του διαδικτύου, που έδωσε την ευκαιρία ενημέρωσης, σε πολίτες που μέχρι τότε δεν είχαν πρόσβαση σε γραπτές πληροφορίες. Στις αρχές του 2005 με την χορηγία της Vodafone και την τεχνολογική υποστήριξη της e-rhetor, παρουσιάσαμε το www.blind.gr που αποτελεί το πρώτο φόρουμ σωματείων τυφλών, όπως για παράδειγμα η Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών, ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τυφλών, ο Φάρος Τυφλών και άλλα.

Στο blind.gr οι ανακοινώσεις των συλλόγων, εκτός από το ότι είναι διαθέσιμες σε προσβάσιμη μορφή στο διαδίκτυο, βρίσκονται παράλληλα σε πραγματικό χρόνο στον τηλεφωνικό αριθμό 210 5226600 με απόλυτα αυτοματοποιημένη διαδικασία, χωρίς την παρέμβαση υπαλλήλου, δηλαδή, ένα ρομπότ που του τηλεφωνούμε και μας διαβάζει την ιστοσελίδα blind.gr

Η τεχνολογία αυτή μετά από 2 χρόνια αποτελεί και βασικό εργαλείο ενημέρωσης της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών, αφού η ιστοσελίδα αυτής www.eoty.gr διαθέτει και φωνητική πύλη που κατασκεύασε ο Σ.Τ.Α.Τ., στον τηλεφωνικό αριθμό 210 5249000
Βρίσκομαι σήμερα εδώ ,για να σας παρουσιάσω ένα νέο τεχνολογικό επίτευγμα παγκόσμιας πρωτοτυπίας, «τηλεανάγνωση ιστοσελίδων».

Πριν παρουσιάσω τον τρόπο να διαβάσουμε από το τηλέφωνο οποιαδήποτε ιστοσελίδα, θα ήθελα να ευχαριστήσω την εταιρία e-rhetor και ιδιαίτερα τον κύριο Γεράσιμο Ξύδα, τον επικεφαλής αυτής, που δημιούργησαν αυτήν την τεχνολογία και με την συνεργασία του Σ.Τ.Α.Τ., είμαστε σε θέση να παρουσιάσουμε μια καινοτομία και να δημιουργήσουμε με την εν λόγο πλατφόρμα, μια ολοκληρωμένη υπηρεσία προς το κοινωνικό σύνολο.

Θα ήθελα να επισημάνω ότι τα 3 χρόνια έρευνας και ο ένας χρόνος δοκιμαστικής λειτουργίας της εν λόγω τεχνολογίας, δε χρηματοδοτούνται και δεν επιχορηγούνται από πουθενά!

Αυτός είναι και ένας εκ των λόγων που ευχαρίστησα τον κύριο Ξύδα, γιατί στην χώρα μας, όποιος καταθέτει ψυχή, δεν κάνει ανάληψη χρημάτων!
Σήμερα θα ακούσουμε πώς καλώντας έναν τηλεφωνικό αριθμό, ζητάμε την ιστοσελίδα που επιθυμούμε π.χ. «ελευθεροτυπία» και ακούγοντας τους τίτλους των άρθρων, λέγοντας «περισσότερα» η τηλεανάγνωση μας διαβάζει ολόκληρο το κείμενο της ανακοίνωσης που επιλέξαμε.
(ακολουθεί ηχητικό παράδειγμα)

Όπως ακούσατε, με μια απλή κλήση σε ένα αστικό αριθμό, χωρίς να χρειάζεται να πληκτρολογούμε αριθμούς, αφού δίνουμε τις εντολές μιλώντας, ακούσαμε δηλαδή διαβάσαμε το άρθρο για την κατάσταση στην Λιβύη.
Με αυτήν την τεχνολογία, σε λίγες εβδομάδες, ο Σ.Τ.Α.Τ. θα παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη υπηρεσία, που θα παρέχει δωρεάν τηλεανάγνωση στους αναγνώστες, χωρίς να απαιτείται εξοπλισμός, γνώσεις χειρισμού και σύνδεση internet.

Εκτός από τυφλούς και πολίτες με πρόβλημα όρασης, βαριά κινητικά ανάπηρους και δυσλεκτικούς, η τηλεανάγνωση προσφέρει μοναδική λύση σε τεχνολογικά αναλφάβητους, υπερήλικες, αλλοδαπούς και όσους δεν έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρονικό υπολογιστή.

Φανταστείτε όταν οδηγείτε, μπορείτε με τη χρήση blue tooth να διαβάζετε εφημερίδα!

Κατά την λειτουργία της υπηρεσίας, θα έρθουμε σε επαφή με τους κατόχους ιστοσελίδων, προκειμένου να παρέχουν υπηρεσίες τηλεανάγνωσης της ιστοσελίδας τους.
Κλείνοντας και επιχειρώντας να κάνω έναν επίλογο που θα μας συνδέει με την καλλιτεχνική συνέχεια της βραδιάς, θα πω, ότι όπως η ανάγκη ενός καλλιτέχνη να δημιουργήσει, οδηγεί στο να συνεπαίρνει με το έργο του πολλούς, έτσι και η ανάγκη λίγων, εν προκειμένου των τυφλών, μπορεί να δημιουργήσει μια καθημερινή διευκόλυνση για όλους!
Όσο και αν αυτό ακούγεται ουτοπικό σε μια χώρα που οι λίγοι ζουν από την προσφορά των πολλών!

Καλό σας βράδυ και ευχαριστώ για την προσοχή σας.

Σάββατο, 16 Απριλίου 2011

Γιώργος Κορδέλλας Σκηνοθέτης Στιχουργός


Για να αγαπηθεί ένα audio book από τους ακροατές του, θα πρέπει πρώτα να αγαπηθεί από αυτούς που το φτιάχνουν.

Οι συντελεστές της παραγωγής ενός ηχογραφημένου αφηγήματος, πρέπει να αντιμετωπίσουν την παραγωγή του, όχι σα μια απλή, ρουτινιάρικη εκτέλεση παραγωγής ενός προϊόντος, αλλά σαν τη δημιουργία ενός καινούργιου έργου. Γιατί ένα audio book αποτελεί ένα καινούργιο έργο, βασισμένο στο προϋπάρχον, γραπτό.

Τα πρώτα audio book, που έκαναν δειλά δειλά την εμφάνισή τους στην αγορά, δεν είναι τίποτε άλλο από μια απλή ανάγνωση ενός βιβλίου• είτε από τον ίδιο τον συγγραφέα, είτε από κάποιον άλλον αναγνώστη. Σε κάποια από αυτά, ο αναγνώστης που χρησιμοποιήθηκε, ήταν γνωστός ηθοποιός, για τους προφανείς εμπορικούς λόγους.
Η ηχογράφηση μιας απλής ανάγνωσης, είναι -σίγουρα- ο πιο απλός και οικονομικός τρόπος. Πιθανόν, για ορισμένα βιβλία, αυτό να αρκεί. Ίσως για άλλα, όχι.

Έτσι, επιχειρήθηκε η σύμπραξη της μουσικής, που ήρθε να επενδύσει τμήματα της ανάγνωσης, συμβάλλοντας στη δημιουργία συναισθημάτων.
Η μουσική μπορεί -πράγματι- να παίξει πολύ σημαντικό ρόλο, όπως παίζει για παράδειγμα στον κινηματογράφο• υπογραμμίζοντας δηλαδή συναισθήματα, τονίζοντας τη δράση, μεγεθύνοντας την αγωνία κ.λπ.

Η χρήση της μουσικής σε ένα ηχογραφημένο βιβλίο, μπορεί να δημιουργήσει «γέφυρες» μεταξύ των κεφαλαίων του βιβλίου, στα περάσματα χρόνου που εμπεριέχει η αφήγηση, να συμβάλει στην αλλαγή «ατμόσφαιρας», ή στην απόδοση ενός ψυχολογικού ή τοπικού ηχοχρώματος, να εισάγει ήρωες, να σηματοδοτεί τόπους ή εποχές.
Η σύνθεση πρωτότυπης μουσικής, αποκλειστικά για ένα συγκεκριμένο έργο, αποτελεί μια καινούργια δημιουργία, που με τη σειρά της προσφέρει και ένα παράλληλο προϊόν, ένα soundtrack του βιβλίου. Πέραν των μουσικών θεμάτων, που θα επενδύσουν την αφήγηση, πιθανόν να προκύψει και η ανάγκη δημιουργίας τραγουδιών, που θα ενταχθούν σ’αυτό.

Από το τραγούδι «τίτλων» -ας το ονομάσουμε έτσι, κατ’αντιστοιχίαν με τα οπτικοακουστικά έργα- μέχρι και άλλα, που μπορούν να ενταχθούν -σαν «γέφυρες» ή υπόκρουση- είτε αυτά χρειαστεί να είναι πρωτότυπες δημιουργίες, είτε είναι μίξεις από παλιότερα γνωστά τραγούδια, που συνδέονται με ιστορία ή την εποχή, που διαδραματίζεται η αφηγούμενη ιστορία.
Όπως αρχίζετε να συνειδητοποιείτε φαντάζομαι, οι απαιτήσεις της παραγωγής αρχίζουν να μεγαλώνουν, οι συνεργάτες αυξάνονται• χρειάζονται, πέραν των μουσικών και του ηχολήπτη, ερμηνευτές και στιχουργοί.

Κάποια βιβλία -είπαμε, όχι όλα- ίσως μπορούν να αποδοθούν καλύτερα, ηχητικά πληρέστερα, αν σε κομμάτια από αυτά, χρησιμοποιηθούν και άλλοι ήχοι, που μπορούν να τα ζωντανέψουν. Όπως φυσικοί ήχοι, βροχής για παράδειγμα, θάλασσας, αέρα, κυκλοφορία πόλης, ήχοι βιομηχανικών χώρων, σπασίματα, πυροβολισμοί, βήματα, ακόμα και καταγραμμένα ιστορικά ντοκουμέντα. Και αυτοί οι ήχοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν συνοδευτικά, συμπληρωματικά ή συνδετικά.
Η επεξεργασία τους και η προσθήκη τους στην ηχητική μπάντα αποτελεί, επίσης, δημιουργική δουλειά, που και αυτή για να γίνει σωστά, απαιτεί την προσοχή και την αγάπη των συντελεστών του audio book.

Κάποια βιβλία, αρκούνται σε απλή αφήγηση μιας ιστορίας, ή μιας σειράς συναισθημάτων και σκέψεων. Κάποια άλλα, έχουν δράση, πλοκή και διαλόγους. Στην ηχογραφημένη απόδοση αυτών (της δεύτερης κατηγορίας), θα μπορούσε να προστεθεί και η φωνή των ηρώων. Οι διάλογοι δηλαδή, να αποδίδονται από άλλες φωνές -μία για κάθε ήρωα- διαφορετικές από αυτή του κεντρικού αφηγητή.

Η χρήση ηθοποιών εδώ, είναι αναγκαία. Γιατί οι ηθοποιοί, μπορούν να «χρωματίσουν» το λόγο με συναίσθημα. Όμως, οι ηθοποιοί χρειάζονται καθοδήγηση για τη σωστή απόδοση του λόγου.
Μοιραία, μπαίνει στο στίβο ο σκηνοθέτης. Όχι μόνο για να συνεργαστεί με τους ηθοποιούς. Από πιο πριν, υπάρχει η ανάγκη κάποιου συντονιστή, που θα μπορεί να διευθύνει όλη αυτή τη δημιουργική δουλειά των επί μέρους συντελεστών. Πρέπει κάποιος να έχει τη γενική επιμέλεια, το συνολικό όραμα της δημιουργίας του έργου, την αισθητική, την τεχνογνωσία και την ευθύνη για τη σύνθεση του λόγου, των ήχων και της μουσικής σε ένα ενιαίο έργο.

Τα audio book αυτής της κατηγορίας, μπορούν να είναι -θα τολμούσα να πω- σαν ταινίες, χωρίς εικόνα. Την εικόνα, καλείται να την δημιουργήσει μόνος του, ο ακροατής…
Όπως αντιλαμβάνεστε, η παραγωγή ενός τόσο σύνθετου audio book, απαιτεί πολύ δουλειά, αρκετούς συνεργάτες και οικονομική υποστήριξη.

Μια τέτοια επένδυση για την παραγωγή ενός audio book, με δεδομένη τη μακροπρόθεσμη απόσβεσή της και τη σημερινή κατάσταση της αγοράς, είναι μια δύσκολη απόφαση. Όμως, σκέφτομαι, μια συμπαραγωγή των εκδοτικών οίκων με την κρατική ραδιοφωνία, θα μπορούσε να κάνει εφικτή την παραγωγή τέτοιων audio book, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν και σειρά ραδιοφωνικών εκπομπών, όπου θα ακούγονται τα ηχογραφημένα βιβλία σε συνέχειες.